İnsan çok kere kendisinin birşey olduğunu zanneder ve kendi kendine bazı hükümlerde bulunur.Ancak insanın şahsi fikirleri bir şey ifade edemez.Daima Allah-u Teala Hazretlerinin buyurdukları doğrudur.Öyle ise Mevle Teala'nın buyurmuş olduğu işlerin amili olmaya gayret etmeliyiz ki makbul kullardan olalım.Ayet-i celileye geçmezden evvel sebebi nuzülünden bahsedelim;
Müşrikler, yahudilere;''Biz mescidi haramı imar eder, hacıları sularız, biz mi efdaliz, yoksa Muhammed ve arkadaşlarımı efdaldir?'' dediler.Yahudiler mü'minleri kötülemek için müşriklere ''siz efdalsiniz'' dediler.Bunun üzerine Mevla Teala ve Tekaddes Hazretleri bu ayet-i celileyi inzal buyurdu:
''Siz (müşriklerin) hacılara su dağıtma işi Mescidi Haram'ın imarını; Allah'a ve ahiret gününe iman edip de Allah yolunda cihad eden kimsenin işi gibi mi tuttunuz? Bunlar Allah katında bir olamaz.Allah zalimler topluluğuna hidayet nasib etmez.''
Ayeti kerime den de anlaşılacağı üzere Mevla, müşrikleri sevmediğini buyuruyor, onlar ise kendilerinin en iyi insan olduğu kanaatindeler.
Şeddad bin Evs (Radıyallahu Anh) diyor ki; Resulu Ekrem (Sallallahu aleyhi ve sellem) i ağlarken gördüm.Sebebini sual ettiğimde Resulu Ekrem şöyle buyurdu:
''Ümmetimin şirke düşmesinden korkuyorum.Gerçi onlar puta, güneşe, aya, taşa tapmazlar.Ancak amelleri ile riyakarlık yaparlar.''
Bu bahsi Mevlana Celaleddin Rumi (Kuddise sirrahu) daha değişik bir yönüyle alıp buyuruyor ki;
''Bizim mesnevimiz teklik dükkanıdır, Tek olan Allah'dan başka her neyi arıyorsan o senin putundur''
Öyle ise müşrikleri ayıplayıp ta kendimizi tam ihlaslı tevhid dairesi içerisinde sanmayalım.İnsan bilmeyerek neler yapar, neler...
Halkın bir kısmı bizim kardeşlerimizden memnun değiller.Fakat bu, onların ahlak anlayışlarındaki farklılıktan ileri geliyor.Şöyleki; bir kişinin islamsızlığına göz yumup kusuruna bakmamak, onu öyle kabul edip uyarmamak ''ahlak'' sayılıyor.Şer-i şerifi bildirmek ''çarşaf giy!, namaz kıl!'' gibi emri bil maruf yapmak ''ahlaksızlık'' sayılıyor.Hazreti Ömer (Radıyallahu anh) ne güzel söylemiştir;
''Benim doğru söylemem, bana dost bırakmadı''
''Ey yüce peygamber! Kafirlere karşı silahla münafıklara delil ve huccet getirerek muharebe et...''(Tevbe 73)
İşte bu ayeti kerimenin tatbikine ahlaksızlık diyorlar.Molla Mahmud ne yapsın! Lakin hitablar sert olmamalı.Teşvik edici ve yumuşak olmalıdır.Emri bil maruf esnasında bu hal üzere olmak gerektiğine dair Mevla buyurmaktadır ki;
''Ona yumuşak söz söyleyin.Olur ki nasihat dinler, yahud korkar''(Taha 44)
Mevzumuza dönecek olursak Ayet-i kerimede de müşahede olunduğu üzere sadece Allah (celle ala) ve ahiret gününe iman yetmiyor bir üçüncü vasıf olarak cihad etmek lazımdır.
Cihadın çeşitleri vardır.Bunların içerisinden en efdal olanı emri bil maruf nehyi anil münkerdir.Zira silah cihadı insan kaybettirir, emri bil maruf cihadı ise insan yaşatır ve dine insan kazandırır, ölü ruhları diriltir hayatı ebediyyeye kavuşur
Emri bil maruf sizin elinizde.Kuran-ı Kerim okuyor ve öğretiyorsunuz.Şeriatı muhafaza etmek şartı ile bir kişi de, iki kişi de olsa buna devam edin.Din için yaptığınız hiçbir gayret, çalışma, uğraşı size zor gelmesin.Bakın mecnun, sevgilisi Leyla ile olan muhabbetini nasıl izhar ediyor;
''Eğer Leyla aşkı uğuruna ölmeme razı oluyor ise
Leyla'nın razı olup istediği hoş geldi sefa geldi''
İnsan sevdiğinden gelen bütün istekleri hatta ölümü azrulansa onu dahi kabul ediyor.Ya Allah-u Teala ve onun habibi aşkına neler yapmak lazım gelmezki. Allah ve Resulüne canımızı mı istiyorsunuz? Buyurun.Malımızı mı istiyorsunuz? Buyurun, demek lazım gelmez mi?
En efdal cihad, emri bil maruf nehyi anil münker idi, bu ne ile mümkün olur? İlim ile... İlmin tahsil edildiği yer de medreselerdir.Öyleyse ilim okumak, okutmak, ilim okunması için yapılan maddi ve manevi yardımlar hapsi cihad dairesi içerisine girer.
İlmin faziletini beyan eden bir ayeti kerimede Mevla Teala şöyle buyurmaktadır:
''Gerçekten biz Davud'a ve Süleyman'a bir ilim verdik ve onlar şöyle dediler:'Hamd olsun o Allah'a ki bizi mümin kullarından çoğu üzerine üstün kıldı.''(Neml 15)
